یادداشت دکتر محمد بی‌طرفان پیرامون برگزاری مجمع عمومی و انتخابات دوره هفتم هیئت‌مدیره انجمن ایرانی تاریخ

18 دی 1404
ارسال توسط history-admin

باسمه تعالی

به بهانه برگزاری مجمع عمومی و انتخابات دوره هفتم هیئت‌مدیره

در آستانۀ برگزاری انتخابات دوره هفتم انجمن ایرانی تاریخ، نگاهی منصفانه به کارنامه هیئت‌مدیره محترم کنونی، تصویری از تعهد، دغدغه علمی و عمل‌گرایی را پیش‌روی جامعه علمی کشور می‌گذارد. بی‌تردید، فعال‌سازی و افزایش شعب استانی و شاخه‌های شهرستانی، برگ زرینی در تاریخ فعالیت‌های این انجمن است. این اقدام راهبردی در جهت عدالت علمی و تمرکززدایی، انحصار فعالیت‌ها را شکست و جغرافیای دانایی را به وسعت ایران عزیز گسترش داد. اکنون که به همت این عزیزان، زیرساخت فیزیکی و شبکه‌ای (شعب استانی) قوت گرفته است، زمان آن رسیده تا با تداوم مدیریت، محتوای نوین و همتراز با استانداردهای جهانی به این کالبد تزریق شود. با مطالعۀ الگوهای موفق در انجمن تاریخ آمریکا (AHA)، انجمن مطالعات خاورمیانه و دیگر انجمن‌های اروپایی، پیشنهاد می‌شود هیئت‌مدیره آتی، علاوه بر مسیر موفق پیشین، 8 محور راهبردی زیر را که خلأ آن در فضای آکادمیک حس می‌شود، در دستور کار قرار دهند:

۱. توسعه تاریخ عمومی و مرجعیت رسانه‌ای
انجمن ایرانی تاریخ می‌بایست از دایره بسته دانشگاه و مدرسه خارج شود. مقابله با تحریف تاریخ در فضای مجازی، تولید پادکست‌های تخصصی، و حضور فعال در رسانه‌ها برای ارائه روایت‌های صحیح تاریخی و پیشنهادهای آینده‌نگرانه، وظیفه‌ای است که انجمن باید بر عهده بگیرد تا تاریخ را به میان مردم ببرد.
۲. طرح تنوع‌بخشی شغلی
امروزه دغدغه اصلی انجمن‌های جهانی، یافتن فرصت‌های شغلی فراتر از تدریس برای فارغ‌التحصیلان است. هیئت‌مدیره جدید می‌تواند با رایزنی جهت تعریف جایگاه‌های شغلی برای مورخان در آرشیوها، موزه‌ها، صنعت گردشگری، نهادهای دیپلماتیک و رسانه‌ها، افق‌های جدیدی برای اشتغال دانشجویان بگشاید.
۳. نهادینه‌سازی تاریخ دیجیتال و هوش مصنوعی
حرکت به سمت علوم انسانی دیجیتال با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی یک ضرورت است. حمایت از پروژه‌های داده‌کاوی تاریخی، دیجیتال‌سازی اسناد محلی (با کمک شعب استانی) و ایجاد بانک‌های اطلاعاتی مدرن، انجمن را در خط مقدم پژوهش‌های نوین قرار می‌دهد.
۴. شبکه ملی مربی‌گری
فراتر از رابطه استاد-دانشجو، انجمن می‌تواند بستری ایجاد کند که در آن استادان برجسته و پیشکسوت، به عنوان «راهبر» (Mentor) هدایت شغلی و پژوهشی محققان جوان را در سراسر کشور بر عهده بگیرند؛ الگویی که در انجمن‌های غربی برای انتقال تجربه بین‌نسلی بسیار موفق بوده است. استادان بازنشسته بسیاری در سرتاسر ایران عزیز داریم که می‌توانند به تقویت این رویکرد کمک کنند.
۵. پیوند راهبردی مدرسه و دانشگاه
یکی از رسالت‌های فراموش‌شده، تقویت همگرایی و هم افزایی مدرسه و دانشگاه است. انجمن می‌تواند با تقویت کارگروه‌های تخصصی در این حوزه، پل ارتباطی میان دبیران تاریخ و استادان دانشگاه باشد.
۶. تشکیل کارگروه پیگیری دیجیتال‌سازی اسناد و مطبوعات
یکی از بزرگترین چالش‌های پژوهشگران، دیوان‌سالاری پیچیده مراکز آرشیوی است. انجمن می‌بایست نهادی برای چانه‌زنی با سازمان‌های اسنادی، وزارت خارجه و مجلس باشد تا فرآیند دیجیتال‌سازی اسناد و مطبوعات و بارگزاری در محیط وب تسریع شود و پژوهشگران به ویژه ساکنان شهرستان‌ها متحمل هزینه‌های زیاد نشوند.
۷. تأسیس میز حمایت از نشر بین‌المللی
بسیاری از پژوهش‌های ناب ایرانی به دلیل موانع زبانی، در جهان دیده نمی‌شوند. پیشنهاد می‌شود انجمن دفتری برای ارائه خدمات مشاوره و برگزاری کارگاه‌های خاص ایجاد کند تا زمینه بین‌المللی شدن نشریات ایرانی و فهرست شدن در نمایه‌های Scopus و ISI فراهم شود.
۸. حمایت ویژه از پژوهشگران آزاد و استادان حق‌التدریس
در دنیا انجمن‌ها پناهگاه کسانی هستند که هیئت علمی نیستند. انجمن می‌تواند دسترسی به منابع و فرصت‌های پژوهشی ویژه‌ای برای فارغ‌التحصیلانی که هنوز جذب دانشگاه یا نهادها نشده‌اند یا به صورت حق‌التدریس کار می‌کنند، در نظر بگیرد و صدای رسای مطالبات صنفی آنان باشد.

در پایان ضمن ارج نهادن به دستاورد عظیم توسعه شعب، مشفقانه از اعضای محترم هیئت‌مدیره کنونی دعوت می‌شود تا با قدرتی مضاعف برای تحقق این چشم‌اندازهای نوین، انتخابات پیش رو را جدی تلقی کند و با مشارکت در آن موفقیت‌های کنونی را ادامه دهد.