در تاریخ چهارم آبان ماه 1405 ساعت 11 با مشارکت کارگروه دانشجویی انجمن ایرانی تاریخ مرکز استان کرمانشاه، بازدید میدانی از مسجد تاریخی شافعی کرمانشاه انجام شد. این بازدید با هدف بررسی ویژگی‌های معماری و تحلیل ساختار اجتماعی این بنا صورت گرفت. در بخش نخست بررسی‌های معماری، بر اساس توضیحات ارائه‌شده توسط دکتر پوریا اسمعیلی، مشخص گردید.
در ادامه راهنمای مسجد به تفصیل در رابطه با این بنا سخن گفت؛ مسجد شافعی تلفیقی هوشمندانه از سبک‌های مختلف است. سقف و مناره‌های این بنا از سبک عثمانی پیروی می‌کنند، در حالی که ستون‌های داخلی با الگوهای رومی طراحی شده‌اند. همچنین استفاده از بالکن‌هایی با الهام از معماری مکه و مدینه، علاوه بر زیبایی بصری، پیوندی معنوی با مکه ایجاد کرده است. یکی از برجسته‌ترین بخش‌های این بنا، منبر آن است که با الهام از سبک ایران باستان ساخته شده و نشان‌دهنده تداوم هنر اصیل ایرانی در بناهای مذهبی است. از نظر نمادشناسی نیز، وجود پنج مناره (یک مناره بزرگ و چهار مناره کوچک) در این مسجد، نمادی از پیامبر اکرم (ص) و خلفای راشدین است که عمق معنایی بنا را دوچندان می‌کند.
در ادامه صحبت‌ها، جنبه‌های اجتماعی و مدیریتی مسجد مورد بررسی قرار گرفت. مسجد شافعی بنایی است که با مشارکت و تلاش خودِ مردم ساخته شده است. برای تأمین هزینه‌های جاری و نگهداری بنا، یک واحد تجاری در اختیار مسجد قرار دارد. این مسجد تنها در روزهای جمعه و به مدت دو ساعت برای برگزاری مراسم نماز جمعه فعال می‌شود. از نظر جغرافیایی، به دلیل احاطه شدن مسجد توسط پاساژها و بافت تجاری، امکان گسترش فیزیکی بنا وجود ندارد؛ هرچند که در گذشته محدوده این مسجد تا اطراف میدان جوانشیر گسترده بود. لازم به ذکر است که با توجه به دشواری‌های مدیریت جمعیت و نیازهای مذهبی منطقه، عالمان و بزرگان با درک درست از نیازهای اجتماعی، تصمیم به ایجاد یک مسجد جامع دیگر گرفتند تا پاسخگوی نیازهای مردمی باشد.
همچنین، در ادامه این برنامه، بازدید از مسجد محمد مصطفی واقع در محله دولت‌آباد نیز صورت گرفت. این بازدید با تمرکز بر بررسی نقش این مسجد در بافت محلی و تعاملات اجتماعی ساکنان منطقه انجام شد. بررسی‌های اولیه نشان داد که این بنا، علاوه بر نقش مذهبی، به عنوان یکی از کانون‌های اصلی پیوند اجتماعی در محله دولت‌آباد عمل می‌کند و از نظر ساختاری، نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی و مذهبی این بافت شهری ایفا می‌نماید.
تهیه گزارش: نیلوفر عسگری
راههای ارتباطی با انجمن ایرانی تاریخ
پایگاه رسمی انجمن ایرانی تاریخ
http://www.is-history.ir
کانال تلگرام انجمن ایرانی تاریخ
https://t.me/ishistory
اینستاگرام انجمن ایرانی تاریخ
https://www.instagram.com/ishistory_ir
انجمن ایرانی تاریخ در پیام رسان ایتا
https://eitaa.com/ishistory
انجمن ایرانی تاریخ در پیام رسان بله
https://ble.ir/ishistory
انجمن ایرانی تاریخ درپیام رسان واتس آپ
https://chat.whatsapp.com
سایت نشریه انجمن:
chistorys.ir
نشریه مطالعات تاریخ فرهنگی در تلگرام:
